Choroby

Porównując obrazy mikroskopowo ostrego i przewlekłego włóknienia śródmiąższowego płuc stwierdza się, że rozwój jakościowy samego zjawiska jest bardzo podobny, różni się jedynie szybkością przebiegu. Odnieść można wrażenie, że w ostrym włóknieniu śródmiąższowym kolejne obrazy postępują po sobie jak na bardzo znacznie przyspieszonej projekcji taśmy filmowej. Biopsja punkcyjna tkanki płucnej, która znajduje w coraz liczniejszych środowiskach klinicznych pełne prawo obywatelstwa, umożliwiła korelacje danych klinicznych, w tym również radiologicznych, z obrazom anatomicznym Można już podać dość dokładni o dynamiką włóknienia śródmiąższowego płuc. Badania początkowego, możliwie najwcześniejszego okresu choroby, mają szczególne znaczenie zarówno dla usiłowań terapeutycznych w konkretnym przypadku, jak i dla preliminowanej generalnie profilaktyki. Wyniki uzyskane dzięki włączeniu cło badań biopsyjnych mikroskopii elektronowej oraz konfrontacji tych wyników z badaniami biochemicznymi stanowią dziś o znacznym postępie patologii klinicznej włóknienia płuc. Omawiając historię naturalną włóknienia płuc widzianego pod mikroskopem, trzeba mieć na względzie fakt, że nie we wszystkich regionach płuc proces rozwija się jednocześnie. Co więcej, rozpatrując zjawisko na poziomie ultrastrukturalnym, stwierdza się, że może mieć ono początkowo różną lokalizację. Rzutuje to na wiele aspektów klinicznych choroby, chociażby na długość trwania okresu utajonego.

Włóknienie miąższu płucnego towarzyszy licznym jednostkom klinicznym. Są to przede wszystkim choroby o etiologii związanej z wykonywanym zawodem bądź też z czynnikami środowiska. Włóknienie pojawia się ponadto w przebiegu zakażeń meszu płucnego, w konsekwencji chorób serca, w przebiegu chorób metabolicznych, chorób nowotworowych, jako następstwo stosowania pewnych leków. Mechanizmy immunologiczne pozwalają wydzielić zapalenia alergiczne płuc lub odczyny zapalne, będące wyrazem nadwrażliwości na wdychano antygeny organiczne, które w konsekwencji prowadzą do włóknienia. Osobną grupę stanowią stany włóknienia o nie ustalonej wprawdzie etiologii, odznaczające się jednak charakterystycznym obrazem histopatologicznym; przykładem jest tu sarkoidoza. Pozostaje wreszcie grupa przypadków włóknienia miąższu płuc o nie poznanej dotychczas etiologii, nie wykazujących w obrazie mikroskopowym znamiennych cech morfologicznych. Ostatnio coraz częściej określa się ją jako rozlane włókniejące zapalenie pęcherzykowe. Pod względem etiologii jest to grupa bez wątpienia heterogenna, Niemniej jednak przypadki do niej zaliczane mają zbliżoną morfodynamikę charakteryzującą się podobnymi objawami klinicznymi i zmianami anatomicznymi. Liczba tych przypadków stale wzrasta, co wiąże się bez wątpienia ze skażeniem powietrza. Sprawa włóknienia płuc ma przeto zdecydowanie aspekt społeczny. Kiedy w połowie lat czterdziestych Hamman i Rich opisali ostre włóknienie śródmiąższowe płuc, wydawało się, iż jest to zjawisko wyjątkowo rzadkie, Dziś również włóknienie płuc o przebiegu ostrym, tj. prowadzące do śmierci w ciągu paru tygodni, jest widywane tylko sporadycznie. Zazwyczaj dotyczy ono jednocześnie szeregu osób w określonym środowisku. Jest wiązane z niezwykłym przebiegiem infekcji wirusowej. Z reguły włóknienie śródmiąższowe płuc ma przebieg paroletni. Choroba postępuje powoli, chory ginie wśród narastającej niewydolności oddechowej.